Wielkie firmy odzieżowe kopiują wzornictwo meksykańskich rzemieślników

Międzynarodowe korporacje, takie jak Nestlé, w nielegalny sposób kopiują wzory i projekty rdzennych rzemieślników, których używają później do celów promocyjnych swoich własnych produktów.


Przedstawiciele prawni meksykańskich artystów coraz częściej zgłaszają podobne przypadki Izbie Deputowanych. Podkreślają, że firmy te mają czelność i możliwość popełniania podobnych plagiatów nie tylko ze względu na brak odpowiednich, chroniących regulacji, lecz także z powodu braku zainteresowania ze strony rządu.

Jeden z głośniejszych przypadków w ostatnim czasie miał miejsce we wrześniu, kiedy to popularna hiszpańska marka Mango skopiowała tradycyjne wzornictwo ludności tubylczej zamieszkującej północny stan Hidalgo. Na bazie oryginalnych zdobień stworzyli kolekcję swetrów, których cena sięgała nawet 599 pesos za sztukę (ponad 30 dolarów).

(Wzór skopiowany przez markę Mango. Foto: plumasatomicas.com)

Styl haftu zapożyczonego przez odzieżową markę jest charakterystyczny dla autochtonicznej społeczności Otomí z Tenango de Doria. Jak to z reguły bywa w takich przypadkach, tubylcom nie przyznano żadnych zasług za stworzone przez nich zwierzęce i kwiatowe wzory.

Rzemieślnicy, oburzeni zaistniałą sytuacją, wszczęli szereg sporów i podjęli wszelkie niezbędne kroki prawne, aby sprawiedliwości stało się zadość. Postanowili dochodzić swoich praw do stworzonych wzorów, jak dotąd jednak żadne z przedsiębiorstw, które je wykorzystały, nie przyznało się do tego, skąd tak naprawdę owe wzory pochodzą.

Nie jest odosobniony przypadek w Meksyku. W marcu tego roku społeczność zamieszkująca San Juan Bautista Tlacoatzintepec w stanie Oaxaca, zażądała „zaprzestania wywłaszczania kulturowego” regionów wiejskich i  innych regionów zamieszkałych przez ludność tubylczą oraz „plagiatu odzieżowego”, którego dopuściła się hiszpańska firma Intropia, bezprawnie kopiując tzw. huipil, charakterystyczne ozdobne koszulki wchodzące w skład lokalnego stroju.

W ten sam sposób w ubiegłym roku skopiowano haft typowy dla Zapoteków pochodzących z miasteczka San Antonio Castillo Velasco. Tym razem wzór przywłaszczony został przez argentyńską markę odzieżową Rapsodia. Artyści i osoby oburzone postępowaniem marki wystosowały apel do jej właścicieli o zaprzestanie plagiatów oraz wypłacenie pieniędzy prawdziwym twórcom (apel ten został umieszczony na platformie Change.org).

Najgłośniejszy plagiat regionalnego wzornictwa przypadł w autorstwie znanej nam wszystkim firmie Nestlé. Koncern ten wzoru rzemieślników z Tenango, aby udekorować filiżanki popularnej meksykańskiej marki czekoladek Abuelita. Co więcej, autorom wzory nie zostało wypłacone żadne honorarium. Szwajcarski koncern posłużył się ikonografią la talavera, drzewa życia i el olinalá. Specjaliści zajmujący się prawem autorskim i ochroną własności intelektualnej złożyli już skargę do Prokuratury Generalnej o bezprawne kopiowanie wzorów, ponadto skargę do Narodowej Komisji Praw Człowieka o naruszenie nowego, powszechnego prawa kultury oraz praw kulturalnych uchwalonego w czerwcu tego roku.

(Filiżanki marki Abuelita, należącej do koncernu Nestlé. Foto: rasa-informa.com)

Przykładem szczęśliwie zakończonego sporu jest wyrzucenie całej kolekcji firmy KUNA, do której stworzenia firma użyła bezprawnie wzorów typowych dla peruwiańskiej społeczności Shipibo-Konibo z Cantagallo. Po zarzutach postawionych firmie przez kobiety, które tradycyjnie tworzyły dane ornamenty, marka wydała oficjalne oświadczenie, w którym obiecała wycofać ze sprzedaży kolekcję, podkreślając jednocześnie, że od zawsze inspirowała się peruwiańską kulturą, głównie tradycją andyjską i amazońską. Marka okazała także chęć nawiązania współpracy ze społecznością i wyprodukowanie nowej kolekcji, tym razem za obopólną zgodą stron.

Źródła:
1. https://desinformemonos.org/denuncian-plagio-disenos-indigenas-empresas-transnacionales/
2. http://www.binoticias.com/nota.cfm?id=9331&t=demandan-a-nestle-por-piratear-disenos-indigenas
3. http://www.caaap.org.pe/website/2017/09/18/empresa-textil-retiro-coleccion-tras-ser-acusada-de-copiar-disenos-de-shipibos-de-cantagallo/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *