Iberonews 2024-03-02

Zapraszamy na pierwsze wiadomości marca, a w nich między innymi kontrowersyjny zakaz używania języka inkluzywnego w Argentynie, dalszy ciąg przemocy na Haiti czy pierwsza w historii statuetka Srebrnego Niedźwiedzia przyznana Dominikańczykowi. Zapraszamy do lektury!

Daniel Noboa potwierdził swój start w wyborach prezydenckich w 2025 roku

#Daniel Noboa #Ekwador

W poniedziałek Daniel Noboa ogłosił, że w 2025 roku zamierza wystartować w wyborach prezydenckich. Noboa został prezydentem kraju w październiku 2023 roku w wyniku procedury “muerte cruzada”, o której pisaliśmy na bieżąco. Polityk twierdzi, że aby dokończyć swoje “dzieło” w Ekwadorze, potrzebuje więcej czasu. Aby mógł lepiej przygotować się do startu w wyborach, obowiązki prezydenta przejmie Verónica Abdad.

Źródła:

https://www.infobae.com/america/agencias/2024/02/26/noboa-confirma-que-se-presentara-a-la-reeleccion-en-2025/

https://www.ecuavisa.com/noticias/politica/daniel-noboa-encargo-presidencia-veronica-abad-campana-electoral-BY6908333

Autorka: Dorota Burdyszek


Zakaz używania języka inkluzywnego w dokumentach państwowych

#Argentyna #Javier Milei

Rząd Argentyny zabrania używania w dokumentach państwowych języka inkluzywnego. Nakaz ten dotyczy również protokołów stosowanych w wojsku. Nowa regulacja obejmuje między innymi feminatywy czy zwroty językowe używane w kontekście osób niebinarnych. Język hiszpański ma być stosowany zgodnie z zasadami ustalonymi przez Królewską Akademię Hiszpańskiego. Dla rządu Milei, którego skrajnie neoliberalne reformy wywołały niezadowolenie niemałej części społeczeństwa, wojna kulturowa może stanowić skutecznie odwrócenie politycznej dyskusji od zagadnień ściśle ekonomicznych. Reakcyjny Milei uważa język inkluzywny za “polityczne narzędzie”.

Źródła:

https://www.agenzianova.com/en/news/argentina-milei-bans-inclusive-language-in-public-administration/

https://edition.cnn.com/2024/02/27/americas/argentina-milei-bans-gender-inclusive-language-intl-latam/index.html

Autor: Jan Paradowski


Kwestia Palestyny podniesiona na forum CELAC

#CELAC #Palestyna #Luis Arce

W czasie 8. szczytu Wspólnoty Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC) w Kingstown, prezydent Brazylii, Lula da Silva, korzystając z obecności Sekretarza Generalnego ONZ, António Guterresa, zaapelował do niego o skorzystanie z art. 99 Karty NZ i zwrócenie uwagi Rady Bezpieczeństwa ONZ na, “ludobójstwo” i “rzeź” których Izrael dokonuje według niego w Strefie Gazy. Lula zaapelował również do Chin, Francji, Rosji, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, aby zapomniały o swoich konfliktach i wspólnie położyły kres “szałowi zabijania”, oraz do Japonii, która w piątek przejęła prezydencję w Radzie Bezpieczeństwa, aby zajęła się tą kwestią. Apel o natychmiastowe zawieszenie broni poparł prezydent Boliwii, Luis Arce, który podkreślił, że “planeta pragnie pokoju, pragnie spokoju i to jest to, czego musimy szukać i podjąć wszelkie niezbędne działania, aby spacyfikować tę część świata”.

Źródła:

https://en.mercopress.com/2024/03/02/lula-brings-spotlight-onto-gaza-crisis-during-celac-speech

Autorka: Barbara Midziak


Zbliżenie brazylijsko-gujańskie

#Brazylia #Gujana #Esequibo #Luiz Inácio Lula da Silva

W czwartek doszło do spotkania prezydenta Gujany Irfaana Aliego z prezydentem Brazylii Lulą da Silvą. W swojej wypowiedzi po spotkaniu Lula oznajmił, że: „Integracja z Gujaną jest częścią brazylijskiej strategii rozwoju, ale też ma na celu utrzymanie Ameryki Południowej kontynentem wolnym pd konfliktów. Pokój umożliwia dobrobyt, tworzenie nowych miejsc pracy i przynosi spokój sumienia ludziom. Utrzymanie pokoju jest rolą, jaką Brazylia zamierza odegrać w świecie i w Ameryce.” Lula podziękował również premierowi Saint Vincent i Grenadyny, Ralphowi Gonsalvesowi, za zorganizowanie rozmów pomiędzy Wenezuelą a Gujaną w początkowej fazie konfliktu o Esequibo.

Źródła:

https://agenciabrasil.ebc.com.br/en/politica/noticia/2024-02/lula-calls-keeping-south-america-peace-zone

Autorka: Joanna Wieczorek


Próba usunięcia z urzędu prokurator generalnej Consuelo Porras

#Gwatemala #Consuelo Porras

W czwartek prezes Prokuratorii Generalnej, Julio Saavedra,  złożył przed Sądem Najwyższym zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przeciwko prokurator generalnej Consuelo Porras. Konflikt między obecną władzą a prokurator Porras ciągnie się od momentu zwycięstwa przez aktualnego prezydenta, Bernardo Arevalo, pierwszej tury wyborów prezydenckich, zawiadomienie to jednak dotyczy niestawienia się przez prokurator na posiedzeniu gabinetu prezydenta.

“Dążymy do tego, aby móc zastąpić prokurator generalną, ponieważ uważamy, że nie jest możliwe, aby kraj kontynuował działalność z biurem prokurator generalnej, które, po pierwsze, było częścią całego procesu prześladowań politycznych i pełzającego zamachu stanu (…), a następnie odmawia koordynacji polityki z rządem” – powiedział prezydent.

Źródła:

https://www.dw.com/es/gobierno-de-guatemala-denuncia-penalmente-a-la-fiscal-porras/a-68412591 

https://www.soy502.com/articulo/juramentan-al-nuevo-procurador-general-nacion-50172

Autorka: Barbara Midziak


Ataki gangów w stolicy Haiti

#Haiti #Port-au-Prince #gangi #przemoc

W czwartek w stolicy Haiti, Port-au-Prince, wybuchły starcia z użyciem broni palnej, które doprowadziły do śmierci kilku policjantów i zmusiły dziesiątki linii lotniczych do zawieszenia obsługi lotów w tym karaibskim państwie. Główne lotnisko obsługujące loty międzynarodowe, Toussaint Louverture, znalazło się pod ostrzałem. W wyniku starć zamknięte zostały też szkoły, uniwersytety i lokalne przedsiębiorstwa. 

Przywódca stołecznej federacji gangów Fòs Revolisyonè G9 an fanmi e alye (G9 Family and Allies), Jimmy Chérizier, znany pod pseudonimem “Barbecue”, w filmiku opublikowanym w mediach społecznościowych tuż przed rozpoczęciem walk ogłosił, że celem ataków było pojmanie szefa policji i ministrów rządu oraz uniemożliwienie Henry’emu powrotu na Haiti. Ogłosił także rozpoczęcie “polowania na ministrów”. “Haitańczycy muszą zostać wyzwoleni. Zrobimy to naszą bronią. Wszystkie grupy zbrojne w kraju, w prowincjach i w Port-au-Prince, są bardziej zjednoczone niż kiedykolwiek” – powiedział w niemal 9-minutowym oświadczeniu. 

Do ataków doszło pod nieobecność premiera, który przebywał w Kenii w celu finalizacji szczegółów rozmieszczenia zagranicznych sił zbrojnych na Haiti. Na Haiti nie ma obecnie wybranych przez społeczeństwo urzędników państwowych. Henry został zaprzysiężony na premiera przy wsparciu społeczności międzynarodowej wkrótce po zabójstwie prezydenta Jovenela Moise’a w lipcu 2021 roku. Zgodnie z umową polityczną premier miał przekazać władzę wybranym urzędnikom do 7 lutego tego roku, ale jeszcze do tego nie doszło.

Źródła:

https://apnews.com/article/haiti-gangs-violence-barbecue-police-prime-minister-c275da3b420f018a95099c9e6539e61f 

https://www.aljazeera.com/news/2024/3/1/gunfire-paralyses-haiti-as-gang-leader-pushes-for-pms-removal 

https://www.haitilibre.com/en/news-41781-haiti-flash-barbecue-announces-the-start-of-the-revolution-video.html 

Autorka: Ada Zipper


Marcelo Ebrard dołącza do ekipy Sheinbaum

#Meksyk #Marcelo Ebrard #Claudia Sheinbaum #wybory prezydenckie

Kandydatka na stanowiska prezydenta Meksyku, Claudia Sheinbaum, zaprezentowała ekipę, która będzie towarzyszyła jej w kampanii prezydenckiej. Znalazł się w niej Marcelo Ebrard, były prezydent miasta Meksyk. Warto zauważyć, że jeszcze kilka miesięcy temu Ebrard sam starał się o stanowisko kandydata w wyborach wewnętrznych partii Morena. Oficjalnie kampania rozpoczęła się pierwszego dnia marca, a same wybory odbędą się 2 czerwca.

Źródła:

https://www.dw.com/es/méxico-claudia-sheinbaum-incorpora-a-ebrard-a-su-equipo-de-campaña/a-68412248

Autorka: Klaudia Dink


Pierwsza debata prezydencka w Panamie

#Panama #wybory prezydenckie #debata

W poniedziałek odbyła się w Panamie pierwsza (z trzech) debata przed nadchodzącymi w maju tego roku wyborami prezydenckimi. Jej gospodarzem był Uniwersytet Panamski i TVN Media. W debacie wzięło udział siedmiu kandydatów. Jeden z kandydatów, były prezydent Martinelli, nie mógł przybyć na debatę, ponieważ od początku lutego przebywa na terenie ambasady Nikaragui, aby uniknąć aresztowania. W jego miejsce pojawił się jego kandydat na wiceprezydenta – José Raúl Maulino. Debata była podzielona na pięć paneli tematycznych: bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, fundusz zabezpieczenia społecznego, edukacja i bezrobocie. Kolejna debata odbędzie się 13 marca, a ostatnia – 17 kwietnia.

Źródła:

https://cnnespanol.cnn.com/2024/02/27/primer-debate-presidencial-panama-candidatos-orix/

https://www.tribunal-electoral.gob.pa/tres-debates-presidenciales-para-el-2024/

https://www.telemetro.com/nacionales/debate-presidencial-2024-cuando-y-donde-seran-los-proximos-debates-panama-n5969651

Autorka: Dorota Burdyszek


Dominikańczyk ze statuetką Srebrnego Niedźwiedzia

#Dominikana #Berlinale

W lutym odbyła się 74. edycja Berlinale. Prestiżową nagrodę w kategorii Najlepszego Reżysera otrzymał pochodzący z Dominikany Nelson Carlos de los Santos Arias za film “Pepe”. Głównym bohaterem eksperymentalnego obrazu jest… duch hipopotama Pepe, należącego niegdyś do Pablo Escobara. Odbierając statuetkę Dominikańczyk odniósł się do eurocentryzmu i imperializmu, co wpisywało się w atmosferę tegorocznego rozdania nagród – Złotego Niedźwiedzia zdobył bowiem dokument “Dahomey” poruszający kwestię kradzieży artefaktów z Afryki przez Francję w czasach kolonialnych.

Źródła:

https://www.diariolibre.com/revista/cine/2024/02/28/nelson-carlo-primer-latino-que-gana-oso-de-plata-festival-berlinale/2627339 

https://ensegundos.do/2024/02/25/el-dominicano-nelson-carlo-hace-historia-gana-mejor-director-en-74-berlinale-2024/ 

https://www.elespanol.com/el-cultural/cine/20240221/pepe-hipopotamo-pablo-escobar-revive-festival-berlin/834167009_0.html

Autorka: Klaudia Dink


Nikaragua złożyła pozew do MTS oskarżając Niemcy o wspieranie Izraela popełniającego zbrodnię ludobójstwa

#Nikaragua #Izrael #Palestyna #Niemcy

W piątek Nikaragua oficjalnie złożyła pozew do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) przeciwko Niemcom za “ułatwianie Izraelowi dokonywania ludobójstwa w Gazie”. Państwo Ameryki Środkowej oskarża Niemcy o utorowanie drogi Izraelowi w popełnianiu okrucieństw wobec Palestyńskiej ludności. Według rządu Nikaragui RFN czyni to udzielając Tel Awiwowi wsparcia finansowego i militarnego oraz rezygnując z dalszego finansowania UNRWA, tj. agencji Organizacji Narodów Zjednoczonych zajmującej się uchodźcami Palestyńskimi (skrót od UN Relief and Works Agency for Palestinian Refugees in Near East). Według danych przekazanych przez ONZ Berlin jest głównym dostawcą broni dla Izraela oraz jego kluczowym sojusznikiem.

Warto zaznaczyć, iż decyzja o zaprzestaniu finansowania UNRWA została podjęta po oświadczeniu Izraela, jakoby personel tej agencji był zaangażowany w atak z 7 października. Zdaniem rządu Benjamina Netanjahu 12 (z dziesiątek tysięcy pracowników) zaangażowanych było w atak, w wyniku których śmierć poniosło 1 200 osób a 240 zostało uprowadzonych. Komunikat ten skutkował wycofaniem wsparcia dla agencji przez 9 państw, w tym USA, Wielką Brytanią, Kanadę oraz właśnie RFN. Al-Jazeera zauważa natomiast, że Izrael nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojej tezy, mimo iż od jej ogłoszenia minął ponad miesiąc.

Decyzja rządu Niemiec o zaprzestaniu finansowania agencji miała i ma znaczący wpływ na jej funkcjonowanie. Niemcy były jej drugim największym darczyńcą, którego wpłaty tylko w 2022 r. wynosiły ponad 200 milionów dolarów. Agencja twierdzi, że bez funduszy nie będzie w stanie zapewnić pomocy humanitarnej dla Palestyńczyków, którzy oprócz ataków ze strony wojskowych cierpią również z powodu braku obiektów służby zdrowia czy głodu.

Powód (tj. Nikaragua) poprosiła MTS o wydanie zarządzenia w sprawie implementacji tymczasowych środków zabezpieczających (określonych w artykule 41 statutu Sądu), aby zatrzymać wsparcie militarne dla Izraela i cofnąć ich działania przeciwko UNRWA. Managua twierdzi, że Berlin narusza Konwencję o Zapobieganiu i Karaniu Zbrodni Ludobójstwa (CPPCG), Konwencję Genewską z 1949 roku oraz inne nienaruszalne normy prawa międzynarodowego. W opinii strony pozywającej europejskie państwo nie wywiązało się ze swoich zobowiązań, które zakładają m.in. obowiązek zapobiegania ludobójstwu. Zdaniem Nikaragui działania Niemiec tworzą sprzyjające warunki do popełnienia międzynarodowej zbrodni. Pozew wiąże się oczywiście z poprzednim wnioskiem złożonym 29 grudnia 2023 r. przez RPA, które oskarżyło Izrael o popełnienie zbrodni ludobójstwa.

Skąd jednak zainteresowanie Nikaragui wydarzeniami w Strefie Gazy i jej nagłe “zaniepokojenie” działaniami Niemiec? Pozew został złożony dzień po tym, jak grupa ekspertów ONZ ds. praw człowieka człowieka oskarżyła państwo Ameryki Środkowej o systemowe i poważne naruszanie praw człowieka. Podkreślano zwłaszcza brutalne represje wobec opozycji popełniane przez prezydenta Daniela Ortegę oraz jego żonę i zastępcę, Rosario Murillo. Raport zawiera informacje prześladowaniu dzieci i rodzin opozycjonistów autorytarnych rządów w kraju tylko z powodu ich pokrewieństwa. Rząd Nikaragui zareagował na te komentarze, stwierdzając, iż wspomniani eksperci “ to grupa imperialistów opłacona do zniekształcania opinii o kraju”.

Pozwe złożony przez Managuę może być zatem próbą odwrócenia uwagi na obecne okrucieństwa popełniane w kraju oraz działaniem Daniela Ortegi mającym na celu przedstawienie się jako obrońca i opiekun uciskanego narodu Palestyńskiego. Potencjalnie ma to zmienić sposób, w jaki będzie postrzegane ono w stosunkach międzynarodowych. Pokazuje to jednak również zainteresowanie Ameryki Łacińskiej, w tym Ameryki Środkowej, obecnymi wydarzeniami poza kontynentem. Wraz z innymi działaniami (np. polityką Luli da Silvy) może być to przełomowy okres w kontekście stosunków międzynarodowych tej części świata. Państwa Latynoamerykańskie bowiem mają zwyczaj izolacji wobec polityki na świecie oraz skupiają się raczej na swoich problemach wewnętrznych. Podkreśla to fakt, iż wiele z tych państw było członkami Ruchu Państw Niezaangażowanych.

Liczba ofiar operacji Izraela, mającej na celu zwalczanie Hamasu, wynosi wg. szacunków ok. 30 000 Palestyńczyków, a kolejne 7 000 osób pozostaje zaginionych. Oficjalna data rozprawy sądowej nie została jeszcze ustalona. Dla zainteresowanych poniżej został załączony link do wniosku wszczynającego przewód sądowy (application instituting proceedings).

Źródła:

https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/193/193-20240301-app-01-00-en.pdf (application instituting proceedings)

https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/193/193-20240301-app-01-00-en.pdf

https://www.reuters.com/world/nicaragua-files-case-world-court-against-germany-aiding-israel-2024-03-01/

https://www.timesofisrael.com/nicaragua-files-case-at-world-court-accusing-germany-of-aiding-israels-genocide/

https://www.aljazeera.com/news/2024/3/2/nicaragua-drags-germany-to-icj-for-facilitating-israels-genocide-in-gaza

Autor: Mateusz Lenkiewicz


Autorami tekstów są członkowie Koła Naukowego Ameryki Łacińskiej i Karaibów UW.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *