Już jutro Wigilia! W ferworze świątecznych przygotowań warto zrobić chwilę przerwy i przeczytać podsumowanie najważniejszych wydarzeń tygodnia z Ameryki Łacińskiej.
Uwolnienie Saaba w ramach wymiany więźniów między USA a Wenezuelą
#Wenezuela #Alex Saab #Stany Zjednoczone
W ramach porozumienia między rządami Wenezueli a USA doszło do wymiany więźniów – uwolniono dziesięciu obywateli USA przetrzymywanych w Wenezueli, w zamian USA uwolniło Alexa Saaba.
W 2020 roku Saab, doradca prezydenta Maduro, został zatrzymany podczas swojej podróżny do Iranu. Podczas tankowania samolotu na Wyspach Zielonego Przylądka doszło do jego zatrzymania na podstawie zawiadomienia Interpolu. Władze Zielonego Przylądka dokonały jego ekstradycji do USA. Protestował przeciwko temu Maduro, który twierdził, iż Saab jest dyplomatą i ze względu na przysługujący mu immunitet, nie podlega zatrzymaniu. Władze Zielonego Przylądka nie dały się przekonać do takiego statusu Saaba. Po ekstradycji do USA, Saabowi zostały postawione zarzuty prania pieniędzy i przekupstwa. Reżim Maduro protestował przeciwko przetrzymywaniu Saaba w USA. Państwem pośredniczącym w negocjacjach między Wenezuelą a USA był Katar.
Źródła:
https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67771169
https://english.elpais.com/international/2023-12-21/release-of-alex-saab-widens-venezuelas-options-for-political-action.html
https://www.ft.com/content/7377c569-c013-49aa-97b3-3c921ea0b7ef
https://www.france24.com/en/live-news/20231220-us-venezuela-swap-prisoners-as-tensions-ease
https://www.theguardian.com/world/2023/dec/20/us-venezuela-prisoner-swap-alex-saab-nicolas-maduro
https://krition.pw/us/qatar-brags-it-helped-convince-biden-to-free-venezuelas-top-money-man-alex-saab
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Megadekret Javiera Milei i masowe protesty w Argentynie
#Argentyna #Javier Milei #protesty
Rząd Javiera Milei kontynuuje zdecydowane kroki mające wyciągnąć Argentynę z gospodarczej zapaści- przede wszystkim wysokiej inflacji. W środę 20 grudnia odbyły się protesty lewicowych organizacji i związków zawodowych odpowiadających się przeciwko ograniczaniu prawa do protestów. Demonstranci krytykują szeroko zakrojone konsekwencje płynące z uczestnictwa w protestach i uważają, że uderzają one niewspółmiernie w klasę pracującą. Tego samego dnia Milei wprowadził również dekret wydatnie deregulujący gospodarkę Argentyny, usuwając również licznie dopłaty rządowe czy planując prywatyzację wielu przedsiębiorstw w kraju. Rząd planuje prywatyzację państwowych firm lotniczych czy firmy energetycznej YPF. Usunięcie wielu protekcjonistycznych rozwiązań ma zdaniem władz ułatwić inwestycje zagraniczne czy działanie krajowych firm. Walka z systemem państwowych dopłat i regulacji cen ma również odciążyć finanse państwowe. Jak na razie kroki ekscentrycznego prawicowego polityka są przez dużą część Argentyńczyków przychylnie oceniane.
Źródła:
https://www.newtral.es/decreto-urgencia-milei-medidas-argentina/20231221/
https://elpais.com/argentina/2023-12-20/javier-milei-enfrenta-en-buenos-aires-su-primera-gran-protesta-callejera-en-vivo.html
https://www.larazon.es/internacional/america/milei-emite-megadecreto-300-medidas-reconstruir-economia-argentina_202312216583a322d7b0c300019dfe00.html
https://www.izquierdadiario.es/Cacerolazos-y-cortes-calles-contra-decreto-ajustador-amenazas-represivas-gobierno-Javier-Milei
Autor tekstu: Jan Paradowski
Nalot na największe więzienie w Paragwaju
#Paragwaj #więzienie
W poniedziałek odbył się nalot policji i wojska paragwajskiego na największe w kraju więzienie, czyli zakład karny Tacumbu w stolicy kraju Asunción. Uznawany jest on za ponadprzeciętnie niebezpieczne miejsce, nawet na tle latynoamerykańskich standardów. Nalot miał na celu przeniesienie z więzienia prominentnego przestępcy paragwajskiego, Armando Javiera Rotela. Gangster, działający od ponad dwudziestu lat, wraz z swymi poplecznikami kontrolował część więzienia zwaną “dżunglą”. W operacji sił porządkowych zginęło w sumie dwanaście osób – jedenastu osadzonych i jeden policjant. Finalnie udało się przenieść ponad 700 więźniów z Tacumbu do kilku innych zakładów. Wśród nich znalazł się też Rotela. Wraz z nimi dokonano też przypadkowo transferu trzech strażników więziennych. Już w październiku gang skupiony wokół Roteli skupił na sobie uwagę Paragwajczyków, gdy wziął dwudziestu zakładników w ramach sprzeciwu wobec planów transferu części więźniów. W 2021 więzienie było zaś miejscem buntu, który pochłonął sześć istnień.
Źródła:
https://www.clarin.com/mundo/sangriento-motin-carcel-paraguay-presos-muertos_0_4Eoi8lyOo.html
https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67759385
https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-67078685
laprensalatina.com/3-prison-officials-mistakenly-transferred-with-inmates-during-prison-raid-in-paraguay/
Autor tekstu: Jan Paradowski
Masakra na przyjęciu w Meksyku
#Meksyk #handel narkotykami
W niedzielę nad ranem doszło do masakry na przyjęciu w mieście Salvatierra w stanie Guanajuato. Grupa około 50 młodych osób świętowała urodziny. Według relacji ocalałych, nagle na miejsce przybyli nieznani im mężczyźni chcąc wejść na imprezę. Kiedy im odmówiono, wrócili z bronią i otworzyli ogień. 11 osób zginęło, a 14 zostało rannych. Wśród ofiar znalazła się była miss, 25 letnia Thalía Cornejo. Choć ofiary dzwoniły na numer alarmowy, minęło półtorej godziny, zanim policja przybyła na miejsce. Służby podejrzewają, że za zbrodnią stoi lokalny kartel Cártel de Santa Rosa de Lima (CSRL).
Źródła:
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Prawicowa propozycja nowej konstytucji Chile przepada w referendum
#Chile #konstytucja #referendum
W niedzielę odbyło się w Chile głosowanie nad nową propozycją konstytucji. Tekst potencjalnej ustawy zasadniczej stworzyła Rada Konstytucyjna wybrana w powszechnych wyborach oraz wybrana przez Kongres Rada Ekspertów. Autorami ustawy byli głównie politycy prawicowi- zwolennicy wolnorynkowego kapitalizmu, konserwatyści i politycy cieplej oceniający rządy Pinocheta. Nowa propozycja konstytucji została odrzucona przez prawie 56% głosujących przy frekwencji 84%. Trwający ponad cztery lata proces tworzenia nowej ustawy zasadniczej wraca do punktu wyjścia. W Chile obowiązuje nadal uchwalona w 1980 roku konstytucja, którą zatwierdzono w kontrowersyjnym referendum. Poprzednio Chilijczycy odrzucili konstytucję napisaną przez lewicowo nastawioną konstytuantę. Jej upadek łączony jest z przeciętną popularnością rządu Gabriela Boricia, który ją popierał. W plebiscycie konstytucyjnym z 2020 roku aż 78% głosujących pragnęło zaś nowej konstytucji.
Źródła:
https://www.nytimes.com/es/2023/12/17/espanol/chile-plebiscito-constitucional-resultados.html
https://apnews.com/article/chile-new-constitution-referendum-f7be231ff564856f6a5e1b0c0ac12c57
https://www.theguardian.com/world/2023/dec/18/chile-votes-reject-conservative-constitution-referendum-womens-rights
Autor tekstu: Jan Paradowski
Brazylia przegłosowała projekt nowej autostrady przez Amazonię
#Brazylia #Amazonia
W środę niższa izba brazylijskiego Kongresu, Izba Deputowanych przegłosowała projekt ustaw, która umożliwi wybudowanie nowej autostrady biegnącej przez Amazonię. Droga ma połączyć dwumilionowe miasto Manaos położone w samym sercu puszczy amazońskiej z resztą kraju. Ułatwiłoby to także eksploatację zasobów naturalnych znajdujących się w regionie. Obecnie istniejąca autostrada BR-319 w porze deszczowej zamienia się w bagno, co izoluje Manaus od reszty Brazylii. Nowa autostrada ma być inwestycją “o niezwykłej wadze dla narodowego bezpieczeństwa Brazylii”. Projekt oczekuje teraz na zatwierdzenie przez Senat, ale jest potępiany przez aktywistów klimatycznych w Brazylii.
Źródła:
https://www.infobae.com/america/america-latina/2023/12/21/la-camara-de-diputados-de-brasil-aprobo-un-polemico-proyecto-para-pavimentar-una-via-en-la-amazonia/?fbclid=IwAR0cV9SloaH1_er1IlC8xWOVbZWrlf4yfmQqEd1Lx267SJWt_QK4oPibXo8
Autorka tekstu: Joanna Wieczorek
Peruwiańskie służby na ratunek żółwiom
#Peru #ochrona praw zwierząt
4001 żółwi zostało uratowanych przez funkcjonariuszy Państwowej Służby Leśnictwa i Przyrody (SERFOR) przed nielegalnym wywozem z kraju, w tym przedstawiciele dwóch gatunków zagrożonych wyginięciem. Przemycane gady miały trafić do Indonezji. W Azji istnieje znaczący popyt na jaja i mięso żółwi słodkowodnych, głównie w celach konsumpcyjnych lub do użytku w medycynie alternatywnej Przemyt zwierząt jest niezwykle popularną i dochodową gałęzią nielegalnej aktywności. SERFOR rocznie ratuje od przemytu tysiące osobników. Wśród nich najliczniejsze grupy stanowią małpy, żółwie oraz papugi.
Źródła:
https://www.bbc.com/news/world-latin-america-67771166
Autorka tekstu: Barbara Midziak
Kubański parlament zalegalizował eutanazję
#Kuba #eutanazja
Kubańskie Zgromadzenie Narodowe – jednoizbowy organ legislacyjny, w całości obsadzony politykami z PCC (Partido Comunista de Cuba) – zatwierdziło w piątek 22 grudnia 2024 r. legalizację eutanazji. Sam dokument przewiduje również legalizację tzw. samobójstwa medycznie wspomaganego. W związku z nową legislacją Kuba stała się tym samym drugim krajem w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, który podjął taką decyzję. Precedens w tej sprawie ustanowiła Kolumbia legalizując eutanazję już w 1997 r., a następnie również samobójstwo wspomagane medycznie zgodnie z wyrokiem Sądu Konstytucyjnego Kolumbii w maja 2022 r. kubańskie Asamblea Nacional del Poder Popular przyjęło tę decyzję w ramach ogólnej legislacji dotyczącej powszechnego i darmowego systemu opieki zdrowotnej. W ramach tej ustawy uznano powszechne prawo ludzi do godziwej śmierci, obejmujące decyzję dotyczące końca życia, które może zawierać ograniczanie wysiłku chorego, ciągła opieka paliatywna oraz (co ważne w kontekście samej eutanazji) procedurę zakończenia życia.
Źródła:
https://www.reuters.com/world/americas/cuba-quietly-authorizes-euthanasia-2023-12-22/
Autor tekstu: Mateusz Lenkiewicz
Zamiast zwłok noworodka rodzina znalazła… lalkę
#Panama
Do nietypowego zdarzenia doszło w dystrykcie Bugaba w prowincji Chiriquí na zachodzie Panamy. Matka zapewniała, że 10 października urodziła dziewczynkę w stolicy kraju. 3 dni później dziecko miało umrzeć, ale jego zwłoki nie mogły zostać przetransportowane do Bugaby z powodu protestów i związanych z nimi blokad dróg. Ostatecznie dopiero 14 grudnia trumna dotarła na zachód kraju. Jednak ojciec i babcia dziewczynki odkryli, że w trumnie znajduje się realistyczna lalka, a nie prawdziwe zwłoki. Władze badają już sprawę i stwierdziły, że akt zgonu został sfałszowany.
Źródła:
https://www.tvn-2.com/nacionales/piden-investigar-posible-complicidad-diversas_1_2097862.html
https://youtu.be/7XU6ExQWHlk?si=pwKkwKOOlp66M6ze
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Autorami tekstu są członkowie Koła Naukowego Ameryki Łacińskiej i Karaibów UW.