W dzisiejszym wydaniu wiadomości przedstawiamy pierwsze decyzje Javiera Milei jako prezydenta Argentyny, wydawanie wenezuelskich paszportów mieszkańcom Esequibo czy też uhonorowanie pracy meksykańskich psów z gwardii narodowej. Zapraszamy do lektury!
Rząd Milei podejmuje zdecydowane kroki w zakresie reform gospodarczych
#Argentyna #Javier Milei
Władze Argentyny przeprowadziły dewaluację peso o ponad 50%. Ministerstwo finansów zawiesza też publiczne projekty, planuje też skończyć z systemem dopłat do transportu publicznego i energetyki. Przeprowadzona zostanie redukcja etatów w ministerstwach i administracji publicznej. Redukcję w państwowych wydatkach spowoduje też zmniejszenie liczby ministerstw. Rząd oczekuje sprzeciwu wobec tychże decyzji, mając z tyłu głowy dość bojowe nastawienie argentyńskich pracowników. Ministerka Bezpieczeństwa, kandydatka prawicowego Juntos por el Cambio w tegorocznych wyborach, Patricia Bullrich zapowiada surowe konsekwencje dla protestów ulicznych i mobilizację policji. Postawa rządu spotyka się już z surową krytyką. Neoliberalna terapia szokowa w regionie czy samej Argentynie często stosowana była w reżimach represyjnych (junta argentyńska, rządy Pinocheta, rządy Alberto Fujimori) lub kończyła się krwawymi protestami (Caracazo).
Źródła:
https://www.aljazeera.com/news/2023/12/13/argentinas-far-right-president-starts-term-with-sharp-currency-devaluation
https://www.telesurenglish.net/news/Argentine-Government-Announces-a-Total-Crackdown-On-Protests-20231215-0009.html
https://www.ft.com/content/ed108b24-c2b8-4f0b-8d12-6d17c0707af7
https://english.elpais.com/international/2023-12-15/javier-mileis-government-announces-plan-to-crack-down-on-argentina-protests.html
Autor: Jan Paradowski
Afera defraudacyjna w Chile
#Chile #korupcja
W Chile prokuratura i policja aresztowały 55 przedsiębiorców oskarżonych o defraudację 240 miliardów peso. Jest to największe tego typu oszustwo w historii kraju. W aferę zamieszane było ponad sto firm. Zatrzymanych oskarżono o zmowę przestępczą, przestępstwa celne, pranie pieniędzy i oszustwa podatkowe. Zatrzymani tworzyli fikcyjne przedsiębiorstwa i oszukiwali urzędy celne. Niektóre przedsiębiorstwa tworzono na fikcyjne nazwiska. W związku z tak zwaną “Operación Tributos” przeszukano 83 domostwa. Śledztwem objęte jest około 400 kont bankowych.
Źródła:
https://www.24horas.cl/actualidad/nacional/operacion-tributos-empresarios-fueron-detenidos-millonario-fraude
https://chile.as.com/actualidad/operacion-tributos-estos-son-los-empresarios-detenidos-por-el-mayor-fraude-en-la-historia-de-chile-n/
Autor: Jan Paradowski
Szef haitańskiej policji odwiedził Kenię w związku z planowaną i uchwaloną przez RB ONZ interwencją sił międzynarodowych na Haiti
#Haiti #Kenia
Szef haitańskiej policji, Frantz Elbe, odwiedził Kenię w celu koordynacji rozlokowania zagranicznych oddziałów wojskowych przeznaczonych do zwalczania gangów na Haiti. W trakcie trzydniowej wizyty prowadził on dwustronne rozmowy na temat bezpieczeństwa z kenijskim szefem policji – Japhetem Koome.
W październiku 2022 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ zatwierdziła wysłanie sił zbrojnych państw członkowskich pod dowództwem Kenii do Haiti – w celu rozprawienia się ze zorganizowaną działalnością przestępczą działającą w tym kraju. Swoją gotowość i udział w operacji zgłosiły ponadto Jamajka, Barbados oraz Bahamy. Według ONZ między 1 lipca a 30 września na terenie całego Haiti odnotowano ponad 1230 morderstw i 701 porwań, co stanowi ponad dwukrotnie większą liczbę tych przestępstw niż miało to miejsce w tym samym okresie w ubiegłym roku.
Kenijskie władze przekazały informacje, iż spodziewają się, że pierwsza grupa około 300 policjantów zostanie wysłana już w lutym 2024 r. Kenijskie i Haitańskie władze oczekują jednak na werdyktu odpowiednich organów ONZ, który jest niezbędny do przeprowadzenia tej operacji.
Należy zaznaczyć, iż te działania nie będą przypominały interwencji sił pokojowych czy sił interwencyjnych, takich które do tej pory stanowiły podstawę działań państw ONZ. Rozwiązanie wynikające z rezolucji ONZ nr. 2699 przewiduje utworzenie sił wsparcia policyjnego pod dowództwem policji haitańskiej. Oznacza to zatem, iż oddziały kenijskie oraz innych państw które zmobilizują swoich żołnierzy do tej operacji, stałyby się niejako (na pewien czas) częścią policji Haiti zasilając jej lokalne szeregi i podlegając jego rozkazom.
Wyjaśniając po krótce sytuację, która ma miejsce na Haiti (i o której pisałem w innych postach – zachęcam do lektury). Kraj ten przeżywa głęboki kryzys, życie jego mieszkańców naznaczony jest skrajną przemocą. Dobrze zorganizowane gangi kontrolują stolicę, Port-au-Prince, i inne części terytorium – coraz częściej przejmując kontrolę również nad obszarami wiejskimi. Odpowiedzialne są one za setki morderstw, gwałtów, porwań (również w celu okupu) i inne przestępstwa.
Skutkiem tej przemocy są masowe przesiedlenia wewnątrz kraju szacowane na ok. 200 000 osób, w tym ok. 150 000 w samej stolicy. Uchodźcy rzadko kiedy mają możliwość ucieczki poza swoją ojczyznę. Wynika to z faktu, iż kraj ten znajduje się na wyspie, a jedyne państwo z którym graniczy – Dominikana – w 2022 r., w związku z obietnicą wyborczą prezydenta tego kraju Luisa Abinadera, rozpoczęła budowę muru na granicy, co uniemożliwia uchodźcom ucieczkę.
Wydarzenia w tym kraju mają również poważne skutki ekonomiczne, w tym cztery kolejne lata recesji; społeczne, prowadząc do kryzysu w systemie opieki zdrowotnej i zamknięcia szkół od 2020 roku. Co więcej, w kraju od 2021 r. nikt nie pełni urzędu prezydenta z powodu zabójstwa poprzedniej głowy tego kraju – Jovenela Moïse, a ok. połowa populacji dotknięta została kryzysem głodu.
Źródła:
https://www.infobae.com/america/america-latina/2023/12/15/el-jefe-de-la-policia-de-haiti-viajo-a-kenia-para-coordinar-el-despliegue-de-agentes-extranjeros-que-combatiran-a-las-pandillas/
https://press.un.org/en/2023/sc15432.doc.htm
Autor tekstu: Mateusz Lenkiewicz
Maduro zakłada urzędy wydające mieszkańcom Essequibo dokumenty tożsamości
#Wenezuela #Gujana #Esequibo
Przedstawiciele reżimu Maduro rozdawali dokumenty tożsamości w okolicach miejscowości Tumeremo. Tumeremo położone jest w Wenezueli, bardzo blisko granicy wenezuelsko-gujańskiej oraz, co najważniejsze, bardzo blisko granicy terenu Esequibo, który jest terenem spornym między tymi dwoma państwami. Rosalba Gil, pełniąca rolę przewodniczącej Krajowej Rady Wyborczej, ogłosiła, że w Tumeremo, rząd Maduro będzie otwierać nowe ośrodki, w których będą mogli zarejestrować się nowi obywatele Wenezueli. Gil powiedziała, iż urzędnicy są do dyspozycji mieszkańców Esequibo w zakresie rejestracji, „naprawy” dowodów tożsamości czy wydawania nowych dokumentów. Kobieta powiedziała również, iż osoby oczekujące na dowód są w 100% mieszkańcami Esequibo – niestety nie da się tego potwierdzić, w żadnym niezależnym źródle. Warto wspomnieć, że Maduro chce uczynić Tumeremo stolicą „państwa”, które ma powstać z terenów Esequibo.
Źródła:
https://www.swissinfo.ch/spa/venezuela-guyana_venezuela-empieza-a-emitir-documentos-de-identidad-cerca-del-%C3%A1rea-disputada-con-guyana/49050842
https://www.france24.com/es/minuto-a-minuto/20231211-en-la-capital-del-esequibo-venezuela-ofrece-tr%C3%A1mite-de-nacionalidad-a-sus-habitantes
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Brazylijski kongres ograniczył prawa ludności rdzennej
#Brazylia #ludność rdzenna #Luiz Inácio Lula da Silva
W czwartek, 14 grudnia, brazylijski Kongres odrzucił veto prezydenta Luli da Silvy dotyczące ustawy utrudniającej uznanie ziem zamieszkiwanych przez ludność rdzenną. W celu uzyskania statusu ochronnego, rdzenni mieszkańcy Brazylii będą musieli przedstawić dowód, że zamieszkiwali dane terytorium przed 5 października 1985 r., kiedy uchwalono obowiązującą obecnie Konstytucję Brazylii. Według FUNAI, rządowej instytucji zajmującej się uznaniem ziem ludności rdzennej, około 273 obszarów, które obecnie przechodzą proces uzyskania ochrony prawnej, może nie zostać uznanych. Zagrożone są także 483 rejony już chronione prawnie, które zajmują one około 14% powierzchni Brazylii.
Odrzucenie prezydenckiego veta jest wielkim osiągnięciem współpracowników poprzedniego, ultraprawicowego prezydenta Jaira Bolsonaro. Według zwolenników przyjętego projektu przywódcy ludności rdzennej wywierali ogromną presję w celu uzyskania niczym nieograniczonej możliwości rozszerzania swoich terytoriów. Decyzja Kongresu o odrzuceniu prezydenckiego veta otworzy nowy rozdział walki między ustawodawcami a Najwyższym Trybunałem Federalnym Brazylii.
Źródła:
https://www.vozdeamerica.com/a/congreso-brasilenio-anula-veto-de-lula-que-proteg%C3%ADi-tierras-ind%C3%ADgenas/7399682.html
https://www.lavanguardia.com/internacional/20231215/9453177/congreso-brasileno-limita-derechos-pueblos-indigenas.html
Autorka tekstu: Joanna Wieczorek
Decyzja Trybunału Konstytucyjnego i misja OPA w Gwatemali
#Gwatemala
Międzyamerykański Trybunał Praw Człowieka w piątek potępił Gwatemalę za serię naruszeń praw społeczności Majów Qʼeqchiʼ z Agua Caliente, m.in. naruszenie prawa do uznania osobowości prawnej, integralności osobistej, własności, dostępu do informacji, praw politycznych i ochrony sądowej. Trybunał nakazał rządowi przyznać społeczności tytuł prawny do zamieszkiwanej przez nią ziemi, odpowiednio ją wytyczyć oraz przeprowadzić konsultacje z mieszkańcami w sprawie kopalni odkrywkowej niklu. Majowie z tego regionu walczyli o swoje prawa od ostatnich 40 lat.
Źródła:
https://www.laprensani.com/2023/12/15/internacionales/3253284-la-corteidh-ordena-a-guatemala-titular-tierras-y-consultar-a-indigenas-sobre-un-proyecto-minero
Autorka tekstu: Barbara Midziak
Chilijski dokument uznany za jeden z 10 najlepszych filmów roku przez The New York Times
#Chile #film #filmy dokumentalne
Słynny amerykański dziennik The New York Times opublikował listę 10 najlepszych filmów 2023 roku. Wśród nich znalazł się chilijski dokument “La memoria infinita” nakręcony przez reżyserkę Maite Alberdi. Film śledzi losy Augusto i Pauliny, pary z 25 letnim stażem i bolączki związane z chorobą Alzheimera, na którą cierpi Augusto.
Źródła:
https://www.sansebastianfestival.com/2023/secciones_y_peliculas/7/710350/es
Autorka tekstu: Klaudia Dink
34 psy z Miasta Meksyk przeszły na emeryturę
#Meksyk #zwierzęta
Meksykańska gwardia narodowa przeniosła na emeryturę 34 psy, które służyły w jej szeregach ponad 7 lat. Czworonogi pomagały przede wszystkim w akcjach specjalnych dedykowanych walce z narkotykami, a także w poszukiwaniu zaginionych osób i prewencji przestępczości. W Mieście Meksyk odbyła się specjalna ceremonia, w której praca zwierząt została doceniona. Teraz psy trafią do nowych rodzin, gdzie spędzą spokojnie resztę swoich dni.
Źródła:
https://www.milenio.com/politica/comunidad/guardia-nacional-jubila-perros-sirvieron-lealtad-mexico
https://www.youtube.com/watch?v=8Hhr0jcXW0k
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Autorami podsumowania są członkowie Koła Naukowego Ameryki Łacińskiej i Karaibów UW.