Przedstawiamy najnowszą dawkę newsów z Ameryki Łacińskiej! W tym tygodniu przybliżamy śmiertelny wypadek byłego chilijskiego prezydenta, wyniki wyborów w Salwadorze czy nagrody Grammy przyznane latynoskim artystom. Zapraszamy do lektury!
Śmierć byłego prezydenta Chile w katastrofie helikoptera
#Chile #Sebastián Piñera
6 lutego tragiczną śmierć w wypadku pilotowanego przez siebie helikoptera poniósł Sebastian Piñera. Dwukrotny prezydent Chile miał 73 lata. Prowadzona przez niego maszyna w burzowej pogodzie rozbiła się w jeziorze Ranco w rejonie Los Lagos. Wraz z byłą głową państwa podróżowała trójka pasażerów, która przeżyła wypadek. Sam prezydent zginął zaś w wyniku utonięcia po utracie przytomności w trakcie wypadku. 9 lutego miał miejsce państwowy pogrzeb Piñery. Kondolencje rodzinie byłego prezydenta złożyła większość sceny politycznej kraju, w tym część politycznych adwersarzy.
Piñera pełnił funkcję głowy państwa w latach 2010-2014 i 2018-2022. Był jednym z najbogatszych Chilijczyków. Bogactwa dorobił się handlując na giełdzie, był też właścicielem i współwłaścicielem rozmaitych przedsiębiorstw, min. telewizji Chilevisión, linii lotniczej LAN czy klubu sportowego Colo Colo. Jako przedstawiciel korzystającej z reform pinochetowskich oligarchii był politykiem konserwatywnym. Jego pierwsza prezydentura stała pod znakiem walki ze skutkami trzęsienia ziemi i ratunkiem 33 górników uwięzionych w jednej z kopalni. Dodatkowo łączyła się z protestami studentów przeciwko silnie sprywatyzowanej edukacji wyższej w kraju. O ile pierwszą kadencję Piñera kończył z poparciem połowy elektoratu, tak drugą ukończył z niziutkim poparciem rzędu 13%. To na jego rządu przypadły masowe protesty z 2019 roku. Odpowiedzią władz na nie były represje, nierzadko dość brutalne. Piñera średnio poradził sobie z koronawirusem. Ostatnią ważną zmianą za jego drugich rządów była legalizacja małżeństw jednopłciowych.
Źródła:
https://www.aljazeera.com/news/2024/2/9/chile-bids-final-farewell-to-former-president-pinera-in-state-funeral
https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-02-07/nie-zyje-sebastian-pinera-byly-prezydent-chile-zginal-w-katastrofie/
https://tvn24.pl/swiat/chile-byly-prezydent-sebastian-pinera-zginal-w-katastrofie-smiglowca-7760320
Autor tekstu: Jan Paradowski
Bukele po raz kolejny zwycięzcą wyborów w Salwadorze
#Salwador #Nayib Bukele #wybory prezydenckie
Zwycięzcą niedzielnych wyborów w Salwadorze po raz kolejny został Nayib Bukele. Bukele twierdzi, że uzyskał 85% wszystkich głosów oraz 58 z 60 deputowanych w kongresie – ostateczne liczby nie są jeszcze jednak znane. Taki wynik nie byłby jednak zaskoczeniem dla nikogo, ponieważ zapowiadały go wszystkie przedwyborcze sondaże. Bukele kontroluje władzę wykonawczą i ustawodawczą, a także wywiera nacisk na prasę. Jest też oskarżany o łamanie praw człowieka. Wynik zaniepokoił m.in. salwadorskie feministki, a także opozycję, która wnosi o anulowanie wyborów, twierdząc, że podczas liczenia głosów dochodzi do licznych nieprawidłowości.
Źródła:
https://es-us.noticias.yahoo.com/bukele-arrasa-elecciones-85-votos-090804059.html
https://es-us.noticias.yahoo.com/caos-recuento-votos-elecciones-salvador-234618370.html
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Wenezuelskie wojsko gromadzi się przy granicy z Gujaną
#Wenezuela #Gujana #Esequibo
Zdjęcia lotnicze pokazują, że w ostatnim czasie prezydent Maduro zgromadził wojsko przy granicy z Gujaną – obok Esequibo, spornego terytorium pomiędzy oboma państwami. Wenezuelskie wojsko swoją obecnością w tym regionie chętnie chwali się w mediach społecznościowych. Maduro zapowiedział, ewentualne rozpoczęcie wiercenia i wydobycia ropy naftowej na tym terytorium spotkanie się ze zdecydowaną reakcją ze strony Wenezueli. Spór graniczny jest obecnie rozpatrywany przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości.
Źródła:
https://www.theguardian.com/world/2024/feb/09/venezuela-troops-guyana-border-essequibo-satellite-images
https://www.wsj.com/world/americas/venezuela-deploys-military-to-oil-rich-guyanas-border-06613730
https://www.france24.com/en/live-news/20240208-venezuela-vows-forceful-response-if-oil-drilling-begins-in-disputed-zone
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Opóźnienia w przyjęciu ważnego pakietu ustaw w Argentynie
#Argentyna #Javier Milei
Izba Deputowanych Argentyny uprzednio przyjęła ogólny zakres pakietu ustaw rządu Javiera Milei zwanego “ley omnibus”, lecz zestaw ten został wyraźnie okrojony. Deputowani zdecydowali, by pakiet procedować w niższej izbie parlamentu ustawa po ustawie. Omawiane rozwiązania mają na celu wyraźną liberalizację gospodarki kraju. Milei wyraził swoje niezadowolenie z sprzeciwu parlamentarzystów wobec części pierwotnych propozycji. Określał ich nawet “zdrajcami”. Obecnie głowa państwa odwiedza Izrael. Milei ogłosił, iż przeniesie ambasadę Argentyny do Jerozolimy.
Źródła:
https://chequeado.com/el-explicador/ley-omnibus-que-significa-que-el-proyecto-vuelva-a-comision/
https://www.ntn24.com/noticias-actualidad/reves-para-milei-en-argentina-ley-omnibus-volvera-a-ser-tratada-de-cero-472067
https://www.proceso.com.mx/internacional/2024/2/9/el-fracaso-de-la-ley-omnibus-desata-la-primera-gran-crisis-del-gobierno-de-milei-323688.html
https://www.batimes.com.ar/news/argentina/argentine-congress-resumes-debate-on-mileis-right-wing-reforms.phtml
Autor tekstu: Jan Paradowski
Zamieszki w Bogocie
#Kolumbia #Bogotá
W środę doszło w Kolumbii do protestów, których przyczyną są wybory nowego prokuratora generalnego. Finalnie, pomimo wielu kontrowersji, prokuratorem generalnym zostanie Martha Mancera. Zamaskowani protestujący oblegali Pałac Sprawiedliwości w stolicy kraju, Bogocie. Doszło nawet do próby wtargnięcia do środka. Dwóch sędziów opuściły budynek Sądu w przebraniach, aby uniknąć agresji ze strony protestujących. Niektórzy sędziowie musieli być ewakuowani. Protestujący pluli, rzucali jajkami i puszkami w sędziów. Chodnik przed Pałacem Sprawiedliwości został oblany czarną farbą. Prezydent Petro nakazał mobilizację policji. Po opanowaniu protestów i eskortowaniu sędziów do domów, Petro zarządził spotkanie z kierownictwem sił publicznych w celu omówienia sytuacji. W sumie w kraju doszło do 71 demonstracji, ale do większej eskalacji przemocy doszło jedynie w Medellin i w Bogocie.
Źródła:
https://www.infobae.com/colombia/2024/02/09/con-chaqueta-gorra-y-escoltas-tuvieron-que-sacar-a-magistradas-del-palacio-de-justicia/
https://elpais.com/america-colombia/2024-02-08/la-protesta-contra-la-corte-suprema-aumenta-la-tension-entre-los-magistrados-y-el-ejecutivo.html
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Ekwador dekryminalizuje eutanazję
#Ekwador #eutanazja
Ekwador, jakie trzecie państwo w Ameryce Łacińskiej , zdekryminalizował eutanazję. Wcześniej eutanazja była uważana przez ekwadorskie prawo za przestępstwo, za które groziła kara pozbawienia wolności od 10 do 13 lat. W środę siedmiu sędziów Trybunału Konstytucyjnego zagłosowało za, natomiast dwóch przeciw. Przy czym projekt ustawy musi być zatwierdzony przez Kongres, co zajmie trochę czasu. Jednak zdaniem prawników wyrok można od razu wykonywać – to oznacza, że od środy można w Ekwadorze poddać się eutanazji. Pozew do Trybunału wniosła kobieta cierpiąca na SLA, czyli stwardnienie zanikowe boczne. Kobieta argumentowała swój wniosek tym, że każdy ma prawo do godnego życia, ale osoby poważnie i nieuleczalnie chore mają prawo godnie umrzeć. Pierwszym krajem, które zalegalizowało eutanazję w Ameryce Łacińskiej, była Kolumbia, która dokonała tego w 1997. Drugim państwem była Kuba, gdzie dokonano tego w grudniu 2023.
Źródła:
https://www.bbc.com/news/world-latin-america-68236545
https://www.dw.com/en/ecuador-court-decriminalizes-euthanasia-in-landmark-ruling/a-68198351
https://www.reuters.com/world/americas/cuba-quietly-authorizes-euthanasia-2023-12-22/
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Były prezydent Panamy z azylem w ambasadzie Nikaragui
#Panama #Nikaragua #Ricardo Martinelli #Daniel Ortega
Ambasada Nikaragui w Panamie udzieliła azylu Ricardo Martinelliemu, byłemu prezydentowi kraju w latach 2009-2014. Miało to miejsce po tym, jak Sąd Najwyższy Panamy podtrzymał wyrok skazujący Martinelliego na 10 lat więzienia za oskarżenia o pranie pieniędzy. W związku z tym Martinelli nie mógłby brać udziału w tegorocznych wyborach prezydenckich w kraju. Była głowa państwa utrzymuje, iż jego życie jest zagrożone przez władze Panamy. Władze Nikaragui nie otrzymały zgody od Panamczyków w kwestii ekstradycji Martinelliego, ponieważ skazano go za pospolite przestępstwo.
Martinelli jako prezydent kraju był relatywnie popularnym politykiem. Z zawodu przedsiębiorca związany z sektorem bankowym, był też właścicielem sieci supermarketów. Jak większość politycznej elity kraju kształcił się w USA. Wybory w 2009 roku, startując z ramienia swojej partii Cambio Democratico, wygrał z wyraźną przewagą, min. dzięki poparciu środowisk biznesowych, lecz także dzięki programowi koncesji wobec najuboższych. Jako prezydent dążył do reform systemu wyborczego. Za jego rządów miał miejsce infrastrukturalny boom (w stolicy kraju powstało nowoczesne metro) oraz wzrost gospodarczy. Duże zyski ponosił sektor bankowy, zarazem poprawiło się nieco położenie najuboższych, np. dzięki podwyższeniu płacy minimalnej. Ku nie uciesze prezydenta oskarżano go też o korupcję czy szpiegowanie opozycji. Oskarżenia sądowe wobec Martinelliego padały w Panamie, lecz także w Hiszpanii i USA.
Wiceprezydentem za rządów Martinelliego był Juan Carlos Varela, późniejszy prezydent kraju z ramienia prawicowej Partido Panameñista. Za jego rządów wybuchła słynna afera Panama Papers. Varela był bliskim przyjacielem jednego z dwóch właścicieli banku, z którego wyciekły kontrowersyjne dane o klientach.
Źródła:
https://apnews.com/article/panama-martinelli-corruption-nicaragua-ortega-78f8d8359b9ec3a3edfaf0886ceb4bfa
https://apnews.com/article/panama-ricardo-martinelli-election-nicaragua-e8bcb39e9440fa7ef759f4d72469e5fe
Autor tekstu: Jan Paradowski
Jair Bolsonaro z zakazem opuszczania Brazylii
#Brazylia #Jair Bolsonaro
W czwartek brazylijska policja federalna rozpoczęła akcję Tempus Veritatis. Głównym zadaniem policji jest zbadanie organizacji przestępczej, która chciała przeprowadzić zamach stanu w styczniu 2023 r. i tym samym obalić demokratyczne władze Brazylii. Dochodzenie jest prowadzone w 10 regionach Brazylii, do tej pory wydano 33 nakazy przeszukania i 4 nakazy tymczasowego zatrzymania dla współpracowników Jaira Bolsonaro. Policja skonfiskowała również paszport byłego prezydenta, który ma zakaz opuszczania Brazylii. Odebranie paszportu ma na celu zatrzymanie podejrzanych w państwie i zmuszenie ich do stawienia się przed brazylijskim wymiarem sprawiedliwości.
Źródła:
https://www.dw.com/es/la-polic%C3%ADa-brasile%C3%B1a-retira-el-pasaporte-a-jair-bolsonaro/a-68209514
https://agenciabrasil.ebc.com.br/en/justica/noticia/2024-02/top-court-orders-bolsonaro-hand-over-passport
https://www.france24.com/es/am%C3%A9rica-latina/20240208-lanzan-megaoperativo-contra-bolsonaro-y-su-c%C3%ADrculo-cercano-por-intentona-golpista-en-brasil
Autorka tekstu: Joanna Wieczorek
Latynosi z nagrodami Grammy
#Latin Grammy 2024 #Peso Pluma #Karol G #Ruben Blades #Juanes #Gaby Moreno
W niedzielę poznaliśmy tegorocznych zwycięzców nagród Grammy. W kategoriach dedykowanych muzyce latynoskiej statuetki zdobyły młode gwiazdy Ameryki Łacińskiej – Karol G z płytą “Mañana será bonito” w kategorii música urbana, a Peso Pluma z “GÉNESIS” w kategorii regionalnej muzyki meksykańskiej. Natomiast hiszpańskojęzyczne legendy – Juanes i Ruben Blades – zostali wyróżnieni w kategoriach, odpowiednio, najlepszej płyty latin rock/latin alternative i tropical latin. Zaskoczeniem była wygrana gwatemalskiej artystki Gaby Moreno za najlepszy album latin pop.
Źródła:
https://www.bbc.com/mundo/articles/c6p98w51ddro
https://tvn24.pl/kultura-i-styl/grammy-2024-wyniki-lista-zwyciezcow-kto-otrzymal-grammy-7757056
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Autorami tekstów są członkowie Koła Naukowego Ameryki Łacińskiej i Karaibów UW.