Przedstawiamy ostatnie newsy w tym roku! Przeczytacie w nich o wenezuelskich manwrach wojskowych, strajkach przeciwko zmianom Javiera Milei w Argentynie i magii świąt w Meksyku. Zapraszamy do lektury!
Wenezuelskie manewry wojskowe
#Wenezuela #Gujana #Esequibo #Nicolás Maduro
W czwartek prezydent Wenezueli Nicolás Maduro, skierował wenezuelskich żołnierzy na ćwiczenia “obronne”. W ćwiczeniach ma wziąć udział ok. 6000 żołnierzy – w tym siły powietrzne i morskie. Operacja ma być przeprowadzone blisko granicy wenezuelsko-gujańskiej. Jest to odpowiedź na działanie Wielkiej Brytanii, która wysłała do Gujany statek patrolowy HMS Trent. Brytyjski statek miał przybyć w piątek i teoretycznie, ma przebywać na wodach Gujany przez mniej niż tydzień. Statek ma niedokować w Georgetown – stolicy i największego portu w Gujanie. Maduro wezwał rząd Gujany do podjęcia kroków w celu usunięcia HMS Trent oraz nieużywania siły wojskowej na terenach spornych. HMS Trent jest statkiem patrolowo-ratowniczym, którego wcześniej używano u wybrzeży Afryki w celu przechwytywania handlarzy narkotyków. Potem został on skierowany na Barbados (koniec grudnia), również w celu walki z handlarzami narkotyków. Może pomieścić do 30 marynarzy i 18 marines, jest wyposażony w armaty 30 mm oraz lądowisko dla helikopterów i dronów. Brytyjskie Ministerstwo Obrony oświadczyło, że statek będzie prowadził operacje razem z siłami obronnymi Gujany, które są niezbyt liczne – około 8000 żołnierzy, 200 marynarzy i kilka małych łodzi patrolowych.
Źródła:
https://www.france24.com/en/americas/20231228-venezuela-holds-military-exercise-after-uk-sends-warship-to-waters-off-guyana
https://www.npr.org/2023/12/28/1222062633/venezuela-military-exercises-guyana-british-warship
https://www.reuters.com/world/americas/venezuelas-maduro-slams-deployment-british-warship-guyana-2023-12-28/
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Argentyna oficjalnie odrzuca członkostwo w BRICS
#Argentyna #BRICS
Nowe skrajnie prawicowe władze Argentyny z prezydentem Javierem Milei na czele cofnęły planowane wejście do sojuszu BRICS w formalnym liście adresowanym do głów sześciu głównych państw tego porozumienia. Poprzedni centrolewicowy rząd Alberto Fernandeza dążył do zbliżenia z rozwijającymi się gospodarkami pragnącymi stanowić przeciwwagę dla zachodu. Argentyna miała się stać członkiem BRICS z początkiem roku 2024. Polityka Javiera Milei jest jednak otwarcie prozachodnia. Prawicowy polityk popiera bliższe relacje kraju z USA czy Izraelem. Ponadto podkreślał, że nie pragnie on bliższych relacji z krajami “rządzonymi przez komunistów”, mając przez to na myśli Chiny i Brazylię. Mimo wszystko, w liście adresowanym do przywódców tworzących trzon BRICS krajów podkreślił, iż i tak pragnie zacieśnić więzy z wspomnianymi państwami by promować handel i inwestycje.
Źródła:
https://www.dw.com/en/argentina-formally-rejects-brics-membership/a-67856848
https://www.aljazeera.com/news/2023/12/29/argentina-announces-that-it-will-not-join-brics-bloc
Autor: Jan Paradowski
Kolejne odważne kroki władz Argentyny oraz zapowiedź strajku generalnego
#Argentyna #Javier Milei #strajk
Javier Milei przedstawił kongresowi projekt ustawy, która ogłasza stan nadzwyczajny w kraju do końca 2025 roku, i składa się aż z 664 artykułów. Artykuły te obejmują zarówno prawodawstwo ekonomiczne, lecz także społeczne. Przede wszystkim przyznają one władzy wykonawczej część uprawnień parlamentu. Dodatkowo zaostrzają kary za publiczne protesty i demonstracje. Celowe zgromadzenia ponad trzech osób mogą być karane sześcioma latami pozbawienia wolności jeśli utrudniają swobodny przejazd lub świadczenie usług publicznych. Zmianie ulec ma też system wyborczy, a liberalizacji prawo podatkowe. Część komentatorów zaniepokojona jest tymi propozycjami, które ich zdaniem wyraźnie ograniczają podstawowe swobody obywatelskie. Dodatkowo proponowane rozwiązania, a przede wszystkim terapia szokowa i radykalna liberalizacja gospodarki argentyńskiej spotkały się z masowym odzewem proletariatu argentyńskiego. Pod jego presją władze największego związku zawodowego, CGT (przez większość swego istnienia związanego z peronizmem) zwołują na 24 stycznia strajk generalny.
Źródła:
https://www.ft.com/content/4f10131f-7f5b-4888-8402-b11db3095964https://elpais.com/argentina/2023-12-28/el-ultradechista-milei-impulsa-por-ley-hasta-seis-anos-de-carcel-para-los-promotores-de-protestas-sociales.html
https://www.france24.com/en/video/20231229-argentina-s-main-union-calls-strike-over-milei-reforms
https://www.france24.com/en/video/20231229-protests-in-argentina-over-milei-s-economic-reforms-what-s-at-stake
Autor tekstu: Jan Paradowski
Mieszkańcy zabili gangsterów w samoobronie
#Meksyk #przemoc #handel narkotykami
Meksykańska prokuratura ustaliła, że mieszkańcy gminy Texcaltitlán działali w samoobronie, co zwalnia ich z wszelkiej odpowiedzialności karnej za popełnione czyny. Mowa o wydarzeniu z 8 grudnia, kiedy to mieszkańcy postanowili wziąć sprawy w swoje ręce i zabili dziesięciu członków kartelu La Familia Michoacana, którzy przyjechali do gminy wymusić pieniądze od rolników za każdy metr kwadratowych siewu. Wśród zabitych gangsterów znalazł się między innymi “El Payaso” – lokalny lider grupy. Ofiarami walki stało się również czterech mieszkańców gminy. Niestety aktualnie gang mści się na mieszkańcach za poniesione straty – porwał już prawdopodobnie około 14 osób.
Źródła:
Autorka tekstu: Barbara Midziak
Znaczny wzrost wymiany handlowej między Kubą a Rosją
#Kuba #Rosja #handel
Rok 2023 to okres znacznego wzrostu wymiany handlowej między Republiką Kubą a Federacją Rosyjską. Długotrwały sojusz, poprzednio oczywiście partnerem było ZSRR a nie Rosja, oprócz współpracy militarnej czy politycznej w kończącym się roku przybrała również bardzo znaczący charakter gospodarczy. Rosyjski eksport na Kubę osiągnął zawrotne ok. 8-krotny wzrost, względem roku poprzedniego, natomiast Kuba swój eksport potroiła. Po części wynika to z międzyrządowej komisji obu krajów, które podczas 20. spotkania w 2022 r. na Hawanie uzgodniły dalszą współpracę w zakresie przemysłu, handlu, inwestycji. Podpisano wówczas aż 10 umów, które dotyczyły przede wszystkim energii, przemysłu ciężkiego, rolnictwa czy turystyki.
Współpraca ta wynika przede wszystkim z izolacji tych państw na arenie międzynarodowej oraz sankcji nałożonych na nie, głównie przez kraje zachodu, tj. USA i Europę. Obydwa państwa zmuszone są zatem poszukiwać nowych rozwiązań oraz partnerów, którzy zapewnią im dalszy rozwój i bezpieczeństwo międzynarodowe. Zbliżenie Moskwy i Hawany, które nie jest oczywiście nowym zjawiskiem, staje się coraz silniejsze i co ważne, ze względu na korzyść jakie obydwie strony osiągają może być motorem do podobnych współprac międzynarodowych Rosji z innymi krajami negatywnie nastawionych do Zachodu.
Oprócz wzmożonej współpracy gospodarczej 2023 był również rokiem zwiększonej współpracy kulturalnej, czego przykładem jest emisja przez kubańską telewizję państwową lekcji rosyjskiego czy współpracy turystycznej związanej z przywróceniem połączeń lotniczych przez największą rosyjską linię lotniczą Aeroflot (sami turyści z tego kraju stanowią 3. co do wielkości grupę turystów na wyspie po turystach w Kanady i USA). Ponadto należy również wspomnieć o korzystnych warunkach dla działalności rosyjskich przedsiębiorców na wyspie jak możliwość dzierżawy ziemi w kraju czy zwolnienie z niektórych ceł, skutkiem czego jest postępujące zjawisko penetracji gospodarki Kuby przez rosyjskich oligarchów i rosyjskie struktury państwowe.
Zgodnie z informacjami przekazanymi m.in. przez portal Politico, w związku z rosyjską agresją na Ukrainę część Kubańskich ochotników walczy w rosyjskim wojsku na Ukrainie. Ich dokładna liczba nie jest znana, natomiast ukraiński portal InformNapalm przekazał informację, iż na Ukrainie walczy 200 żołnierzy z karaibskiej wyspy. Kubański minister spraw zagranicznych Bruno Rodríguez Parrilla sam przyznał, iż istnieje takie zjawisko, które nazwał “handlem ludźmi”, a zatem w dyplomacja Kuby zaznacza, iż jest to rzekomo działanie wyłącznie rosyjskie, bez zgody władz kubańskich. Kuba pomimo, iż sama oskarżyła państwa zachodnie o wywołanie wojny na Ukrainie, to jednak zaznacza, iż sama “nie stanowi strony w konflikcie” i podkreśla, iż władze Kuby nie są rzekomo zaangażowane w ten proces.
Źródła:
Cuba and Russia trade booms in 2023, driven by investment push
https://tvn24.pl/swiat/kuba-politico-mlodzi-kubanczycy-zaciagaja-sie-do-rosyjskiej-armii-7359885
https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1592618%2Ckomunistyczna-telewizja-na-kubie-bedzie-uczyc-jezyka-rosyjskiego-mafijny
Autor tekstu: Mateusz Lenkiewicz
Opozycjonista Camacho przechodzi na areszt domowy
#Boliwia #Luis Fernando Camacho #Evo Morales #MAS
Boliwijski opozycjonista Luis Fernando Camacho, gubernator prowincji Santa Cruz, został zatrzymany 28 grudnia 2022 roku. Zarzucono mu m.in. terroryzm. Przez rok Camacho przebywał w więzieniu o zaostrzonym rygorze, nie został jednak skazany ani postawiony przed sądem. Dopiero w tym tygodniu boliwijskie władze postanowiły wysłać Camacho na areszt domowy. Opozycjonista będzie też zobowiązany do zapłacenia grzywny oraz będzie miał zakaz komunikowania się ze świadkami w sprawie.
Region Santa Cruz, najbogatszy z całego Boliwii, słynie ze swojej opozycji wobec rządów Evo Moralesa i partii MAS. Camacho przewodził protestom przeciwko Moralesowi w 2019, które ostatecznie doprowadziły do jego odejścia z urzędu prezydenta. Adwokaci Camacho podtrzymują, że zatrzymanie polityka rok temu było “brutalne”.
Źródła:
https://es-us.noticias.yahoo.com/tribunal-bolivia-libertad-gobernador-opositor-203048274.html
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Prezydenckie weto dla pestycydów
#Brazylia #ochrona środowiska #Luiz Inácio Lula da Silva
W czwartek prezydent Brazylii Luiz Lula da Silva zawetował kontrowersyjną ustawę ułatwiającą wykorzystanie pestycydów w brazylijskim rolnictwie. rezydent odrzucił artykuł, który likwidował obecnie obowiązujący trójstronny model regulujący rejestrację i wykorzystanie pestycydów w Brazylii. Ministerstwo Rolnictwa otrzymałoby wyłączne prawo oceny zagrożeń wynikających z stosowania substancji chemicznych w rolnictwie, a dotychczasowe organizacje kontrole – Agencja Środowiska (Imaba) i Krajowa Agencja Nadzoru Sanitarnego (Anvisa) – pełniłyby rolę uzupełniającą w całym procesie. Mogłoby to wpłynąć negatywnie na Brazylię, która jest największym importerem i konsumentem pestycydów na świecie.
Projekt ustawy spotkał się z silnym społecznym sprzeciwem, ponieważ proponowane w nim rozwiązania mogą szkodzić ludzkiemu zdrowiu oraz środowisku. Weto Luli da Silvy zostało poparte przez ponad 140 różnych organizacji środowiskowych w całej Brazylii. Ustawa trafi ponownie do Kongresu w celu rozpatrzenia prezydenckiego weta.
Źródła:
https://www.dw.com/es/lula-veta-partes-de-la-ley-que-facilita-el-registro-de-pesticidas-en-brasil/a-67843394
https://agenciabrasil.ebc.com.br/en/politica/noticia/2023-12/lula-sanctions-pesticide-bill-14-vetoes
https://oec.world/en/profile/hs/pesticides
Autorka tekstu: Joanna Wieczorek
Gigantyczna rzeźba Shakiry stanęła w Barranquilli
#Kolumbia #Shakira #Barranquilla
We wtorek w kolumbijskim mieście Barranquilla odsłonięto gigantyczny – mierzący ponad 6 metrów – pomnik artystki. Całość waży aż 6 ton. Uroczystość prowadził burmistrz miasta, Jaime Pumarejo. Autorem dzieła jest Yino Márquez wraz ze studentami i absolwentami Escuela Distrital de Artes. Niestety na tablicy, która znajduje się obok pomnik jest błąd ortograficzny – autorem pomnika, zgodnie z tabliczką, jest Márques, a nie Márquez. Márquez jest autorem wielu rzeźb przedstawiających różnych wybitnych artystów kolumbijskich m.in. Joe Arroyo. Rzeźba powstała 5 miesięcy – najpierw powstała wersja gliniana, potem powstała forma z silikonu i włókna szklanego, dopiero do tego wlano brąz. Charakterystyczna spódnica zrobiona jest z aluminium i pokryta emalią lakierniczą. W uroczystości uczestniczyli rodzice artystki. Barranquilla jest rodzinnym miastem Shakiry.
Źródła:
https://www.bbc.com/mundo/articles/cjqglp913vqo
https://elpais.com/gente/2023-12-27/nuevo-reconocimiento-para-shakira-una-estatua-de-mas-de-seis-metros-en-su-barranquilla-natal.html
https://www.infobae.com/colombia/2023/12/26/fue-develada-la-estatua-en-homenaje-a-shakira-en-barranquilla/
Autorka tekstu: Dorota Burdyszek
Świąteczna kolacja dla bezdomnych psów w Meksyku
#Meksyk #zwierzęta #bezdomność
Działaczka na rzecz zwierząt w Meksyku zapewniła bezdomnym psom wyjątkowy świąteczny posiłek. Olivia Nuñez Nuñez od 10 lat pomaga czworonogom żyjącym na ulicach Miasta Meksyk, każdego dnia rozwożąc jedzenie po dzielnicach Xochimilco, Milpa Alta, Tláhuac i Tlalpan. W te święta przygotowała dla nich wyjątkową, świąteczną ucztę – zwierzęta dostały m.in. “perritacos”, czyli tacos w specjalnej, dostosowanej pod zwierzęta wersji. Nuñez Nuñez publikuje swoją działalność na TikToku, gdzie zdobyła rzeszę fanów.
Meksyk zmaga się z problemem bezdomności wśród zwierząt. Według danych z 2021 roku aż 16 milionów psów w kraju żyje na ulicy. Meksyk zajmuje tym samym pierwsze miejsce wśród wszystkich państw Ameryki Łacińskiej pod względem liczby bezdomnych psów.
Źródła:
https://www.facebook.com/AztecaNoticias/videos/896730108499148/
https://www.aztecaguerrero.com/viral-y/corazon-oro-mujer-prepara-platillos-para-perritos-callejeros
Autorka tekstu: Klaudia Dink
Autorami tekstów są członkowie Koła Naukowego Ameryki Łacińskiej i Karaibów UW.