W dzisiejszym podsumowaniu tygodnia piszemy m.in. o nieudanej próbie zamachu stanu w Boliwii, próbach powstrzymania Parady Równości w Gwatemali czy o walce z jednorazowym plastikiem w Kolumbii. Zapraszamy do lektury!
Dina Boluarte oskarżona przed sądem
#Peru #Dina Boluarte
Dina Boluarte została oskarżona przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym o zbrodnie przeciwko ludzkości i próbę zabójstwa. Oskarżenie, dokonane przez Międzynarodową Federację Praw Człowieka i Peruwiańskie Stowarzyszenie Obrony Praw Człowieka, opiera się na reakcji rządu Boluarte na protesty, które wybuchły po odwołaniu prezydenta Pedra Castillo w grudniu 2022 roku. Podczas manifestacji tych siły porządkowe spowodowały śmierć 49 manifestantów – a kolejnych 937 zostało rannych. Ponadto zarejestrowano 155 prób zabójstwa w okresie od grudnia 2022 do lutego 2023 roku. Fakty te zostały potwierdzone przez raporty Human Rights Watch, Amnesty International i Międzyamerykańskiej Komisji Praw Człowieka, które podkreślają nieproporcjonalne użycie siły wobec cywilów.
Autorka: Zuzanna Towarek
Zamach stanu w Boliwii
#Boliwia #zamach stanu
W tą środę grupa żołnierzy próbowała sforsować drzwi do siedziby rządu Boliwii w La Paz opancerzonym samochodem, a następnie okupowała budynek przez kilka godzin. Liderem zamachu stanu był generał armii Juan José Zúñiga, który dzień wcześniej stracił swoje stanowisko po serii ataków słownych na Evo Moralesa, byłego prezydenta kraju, który pomimo tej samej przynależności partyjnej pozostaje skłócony z obecnym prezydentem Luisem Acre. Prawdopodobnym celem zamachu stanu było niedopuszczenie aby Morales powrócił do władzy po wyborach 2025 roku. Zamach okazał się jednak nieudany, a Zúñiga zosta zatrzymany jeszcze w środę, natomiast w czwartek dołączyło do niego jeszcze 10 innych wojskowych związanych z zamachem.
Źródła:
Autorka: Justyna Kleczkowska
Panama wprowadza prawo chroniące języki rdzenne
#Panama #ludność rdzenna
Tekst ustawy z 2010 roku, uznającej języki i alfabety ludności rdzennej Panamy i ustanawiającej normy dla edukacji dwujęzycznej, został właśnie opublikowany w Dzienniku Ustaw. Nowe prawo skupia się przede wszystkim na wielokulturowej i dwujęzycznej edukacji w szkołach, zarówno w obrębie comark, jak i poza nimi. Ustawa podkreśla również szacunek dla kultur rdzennych kraju oraz elementów takich jak tradycyjne tubylcze stroje. Teraz, gdy oficjalnie weszło ono w życie, rozpoczyna się proces masowego szkolenia nauczycieli oraz wdrażania programu nauczania osadzonego w kontekście społeczności rdzennych.
Autorka: Barbara Midziak
Proces w sprawie morderstwa kandydata na prezydenta Ekwadoru
#Ekwador #morderstwo #Rafael Correa #Fernando Villavicencio
Podczas zeszłorocznej kampanii prezydenckiej w Ekwadorze doszło do morderstwa jednego z kandydatów – Fernando Villavicencio. Napastnicy ranili i zastrzelili wówczas 14 osób. W ten wtorek rozpoczął się proces w tej sprawie. Władze Ekwadoru wciąż nie wiedzą kto zlecił zabójstwo. Doniesienia prasowe najczęściej wskazują na gang narkotykowy Los Lobos, który działa w Quito. Podczas pierwszego dnia rozprawy przesłuchano dziewięć osób – biegłych i świadków. Jeden ze świadków wskazał, że inicjatorem zabójstwa jest były prezydent Ekwadoru Rafael Correa. Przeciwko Correi i jego współpracownikom toczy się postępowanie.
Źródła: https://www.bbc.com/mundo/articles/cv22gxgznv2o
Autorka: Dorota Burdyszek
Lula da Silva przeciwko próbie zamachu stanu w Boliwii
#Brazylia #Luiz Inácio Lula da Silva
Prezydent Brazylii zapowiedział w czwartek, że 9 lipca uda się z oficjalną wizytą do Boliwii, aby umocnić tamtejszą demokrację i wesprzeć swojego odpowiednika, prezydenta Luisa Arce. Lula da Silva podkreślił, że jest przeciwko nieudanej próbie zamachu stanu i w jego ocenie kluczowe jest, aby Boliwia pozostała państwem demokratycznym. Według prezydenta, gdyby przejęcie władzy przez wojskowych się powiodło, Boliwia nie mogłaby uzyskać pełnego członkostwa w Mercosurze i straciłaby liczne powiązania gospodarcze z Brazylią.
Autorka: Joanna Wieczorek
Próby powstrzymania gwatemalskiej Parady Równości
#Gwatemala #prawa osób LGBTQ+
W sobotę ulicami stolicy Gwatemali przejdzie Parada Równości. Konserwatywny prawnik, Roberto Antonio Cano López, złożył skargę przed Trybunałem Konstytucyjnym, domagając się zakazania przez instytucję organizacji Parady, argumentując, że zawiera ona “niemoralne, seksualne, zdeprawowane sceny, sprzeczne z moralnym i integralnym rozwojem dzieci”. Trybunał wprawdzie nie przychylił się do wniosku Cano Lópeza, ale nałożył na Paradę pewne ograniczenia, między innymi zakazał “działań, które naruszają prawa dzieci” oraz wezwał organizatorów do “ochrony fizycznej i emocjonalnej nietykalności dzieci i młodzieży”. Przypomnijmy, że Gwatemala od lat znajduje się w czołówce krajów najbardziej nieprzyjaznych społeczności nieheteronormatywnej w regionie.
Źródła:
Autorka: Barbara Midziak
Argentyński parlament przyjął pakiet reform neoliberalnych
#Argentyna #reformy #Javier Milei
Obie izby parlamentu przyjęły pakiet reform zwany “ley de bases”, deregulujący gospodarkę kraju. Ów pakiet reform stanowi modyfikację obszernego zestawu reform zwanego “ley omnibus”, który rząd Milei próbował przepchnąć od kilku miesięcy. “Ley de bases” zakłada przyznanie prezydentowi niektórych uprawnień uprzednio należących do legislatywy (ze względu na stan wyjątkowy w czterech obszarach działania państwa, m.in.: ekonomii), prywatyzację wielu przedsiębiorstw publicznych, liberalizację prawa pracy oraz ograniczenia w działalności związków zawodowych. Reformy te mają też ułatwić zagraniczne inwestycje w kraju. O ile rząd Milei odnosi wyraźne sukcesy w walce z inflacją (przez pewien moment najwyższą na świecie), to osiągnął to kosztem poziomu życia mas pracujących, pogłębieniem ubóstwa, wzorstem bezrobocia czy deindustrializacją kraju.
Jest to więc kolejna próba ratowania gospodarki argentyńskiej neoliberalnymi środkami. Poprzednie próby (w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, za krwawych rządów Procesu Reorganizacji Narodowej w latach 1976-1983 oraz za rządów charyzmatycznego peronisty Carlosa Saula Menema) nie powiodły się. Do obecnej sytuacji kraj doprowadziło zarówno potężne zadłużenie zagraniczne w obcej walucie (wygenerowane np. przez nacjonalizację długu prywatnych firm!), jak i błędy etatystycznej polityki kirchneryzmu.
Źródła:
https://chequeado.com/el-explicador/que-es-la-ley-bases/
https://www.dw.com/es/parlamento-de-argentina-aprueba-definitivamente-la-ley-bases/a-69500913
Autor: Jan Paradowski
Po raz pierwszy w historii Portoryko wydaje ostrzeżenie przed upałem na terenie całej wyspy
#Portoryko #globalne ocieplenie
Po raz pierwszy w historii Portoryko wydało ostrzeżenie przed upałem na terenie całej wyspy. We wtorek i środę rano temperatura odczuwalna miała wynosić nawet 46 stopni celsjusza. Ernesto Morales z Portorykańskiego Instytutu Meteorologii (Servicio Meteorológico Puertorriqueño) zaznaczył, że tak ekstremalne zjawiska pogodowe są wynikiem zmian klimatu oraz ocieplenia oceanów.
Źródła: https://apnews.com/us-news/general-news-domestic-news-domestic-news-2fc8b30f02deca26afb92f80302af670
Autorka: Klaudia Dink
Kolumbia walczy z plastikiem jednorazowego użytku
#Kolumbia #ochrona środowiska
Od lipca w Kolumbii wejdzie w życie prawo, zgodnie z którym zakazana zostanie część plastików jednorazowego użytku. Zakaz zostanie wprowadzany stopniowo. Od 7 lipca zakazane zostanie sprowadzanie, sprzedaż i dystrybucja m.in. plastikowych reklamówek, słomek i mieszadełek do napojów czy patyczków do uszu. Z kolei od 2030 nie będzie już można korzystać z kolejnych produktów, w tym plastikowych sztućców.
Źródła:
https://cambiocolombia.com/medio-ambiente/productos-plasticos-un-solo-uso-mercado-colombiano-2024
Autorka: Klaudia Dink
Korekta: Klaudia Dink
Autorami tekstów są członkowie Koła Naukowego Ameryki Łacińskiej i Karaibów UW.